loader

Grupy Eksperckie

Edukacja zwiń
Edukacja

Celem Grupy Eksperckiej EDUKACJA powołanej w ramach Koalicji RSM jest przeprowadzenie profesjonalnej analizy potrzeb i stworzenie propozycji strategii edukacyjnej jako filaru profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce.

Działalność edukacyjna w obszarze profilaktyki raka szyjki macicy jest kluczowa dla osiągnięcia sukcesu. W odniesieniu do ogólnej populacji, potrzebne jest budowanie świadomości zdrowotnej, informowanie o dostępnych opcjach profilaktyki, skuteczne promowanie realizowanych programów, aktywizacja 'trudnych' populacji szczególnego ryzyka. Także wśród przedstawicieli środowiska medycznego istnieje szereg potrzeb edukacyjnych, których celem jest zapewnienie odpowiednich kompetencji i dostępu do informacji oraz stworzenie i wdrożenie odpowiednich schematów postępowania w ramach realizowanych zadań z obszaru profilaktyki.

Z uwagi na wielość podmiotów zajmujących się dzisiaj edukacją nt. profilaktyki raka szyjki macicy, możemy niewątpliwie czerpać z bogactwa i różnorodności doświadczeń. Coraz więcej wiemy o barierach i motywach, które wpływają na zachowania populacji, o różnicach pomiędzy różnymi grupami odbiorców, itp. Mamy jednocześnie do czynienia z odbywającą się rewolucją w sposobie komunikowania się, czego najlepszą manifestacją jest wzrost znaczenia mediów społecznościowych i musimy nauczyć się korzystać z tego nowego, niezwykle skutecznego sposobu komunikowania, edukowania i aktywizowania.

Wszystko to oznacza, że potrzebne jest zbudowanie przemyślanej i całościowej strategii edukacji i komunikacji nt. profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce, która powinna stać się jednym z centralnych filarów tej profilaktyki. Elementami takiej strategii powinny być jasno wyznaczone cele komunikacji, grupy docelowe, sposoby i narzędzia komunikacji oraz uzgodnione kluczowe przekazy. To z kolei pozwoli na zaprojektowanie konkretnych działań i odpowiednie przydzielenie ról organizacjom i instytucjom, które w sposób najbardziej skuteczny będą w stanie zrealizować wyznaczone cele.

Cytologia zwiń
Cytologia

Grupa Ekspercka CYTOLOGIA powołana w ramach Koalicji RSM jest odpowiedzialna za przygotowanie rekomendacji dotyczących koniecznych zmian w ramach realizowanego obecnie programu skriningu cytologicznego w Polsce. W naturalny sposób, praca tej grupy jest ściśle powiązana z grupą roboczą EDUKACJA.

Skrining cytologiczny jest uznanym złotym standardem wtórnej profilaktyki raka szyjki macicy i do chwili obecnej jest jedynym elementem strategii profilaktyki w Polsce, który jest realizowany w jasno określonych ramach formalnych, finansowych i systemowych jakie stanowi Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy. Doświadczenie ponad 5 lat realizacji programu pokazuje, że przyjęta strategia nie przynosi oczekiwanych efektów, a populacja kobiet objętych programem regularnie wykonująca te badania nie przekracza 25 procent.

Pojawia się w związku z tym szereg pytań dotyczących dalszych działań w tym obszarze. Wiemy coraz więcej na temat barier hamujących dalszy jego rozwój, które w dużej mierze związane są z czynnikiem 'ludzkim' i wynikają z obaw i niechęci populacji polskiej do korzystania z badań przesiewowych z jednej strony i braku skuteczności w pokonywaniu tych barier.

Zasadne wydają się również pytania dotyczące praktycznej możliwości skutecznego przeprowadzenia programu badań przesiewowych na wielką skalę. Założenia istniejącego programu cytologicznego oznaczają, że program ten byłby skuteczny, jeśli każdego roku ok. 2.5 miliona kobiet wykonywałoby badania. Oznaczałoby to wówczas, że ponad 75% kobiet w wieku 25-59 lat uczestniczyłoby w skriningu. Czy to jest w ogóle fizycznie wykonalne? Nie chodzi wyłącznie o przeprowadzenie takiej ilości badań, ale w dużej mierze o zapewnienie odpowiedniej kontynuacji dla wszystkich kobiet, u których wynik badania cytologicznego będzie dodatni. Być może należałoby rozważyć możliwość segmentacji populacji kobiet, która uczestniczy w programie badań i wybrać priorytetowe subpopulacje, w których wysycenie skriningu powinno być bliskie 100%?

Jeszcze innym zagadnieniem jest kwestia jakości przeprowadzanych badań i wiarygodności uzyskiwanych wyników. Przeprowadzane audyty wskazują, że procent wyników fałszywie dodatnich lub ujemnym jest bardzo wysoki i może sięgać pomiędzy 20-30%. Konsekwencje tego mogą być dramatyczne: kobiety regularnie wykonujące cytologie trafiają na oddziały ginekologii onkologicznej w zaawansowanym stadium raka szyjki macicy.

Wszystko to oznacza, że potrzebna jest dogłębna analiza i weryfikacja prowadzonej strategii w obszarze skriningu cytologicznego i zaproponowanie takich zmian, które realnie będą w stanie zapewnić osiągnięcie celów do 2020 roku. Te cele muszą być jasno określone w stosunku do programu badań przesiewowych i jako takie powinny być traktowane jako jeden z kluczowych, ale nie jedyny element strategii profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce.

Szczepienia zwiń
Szczepienia

Grupa Ekspercka SZCZEPIENIA przygotowuje założenia strategii immunizacji przeciw HPV w Polsce, jako elementu kompleksowej profilaktyki raka szyjki macicy, włączając w to również kalkulacje związane z oczekiwanymi korzyściami zdrowotnymi, które będą osiągane dzięki programowi immunizacji oraz wpływem na budżet płatnika publicznego. Do zadań grupy SZCZEPIENIA należy również określenie mechanizmu proponowanego do finansowania szczepień ze środków publicznych w Polsce.

Szczepienia przeciw HPV stają się na świecie standardem profilaktyki raka szyjki macicy i zdecydowana większość państw członkowskich OECD wdrożyło populacyjne programy immunizacji. W Polsce, dzięki zaangażowaniu jednostek samorządu terytorialnego funkcjonuje obecnie ponad 150 samorządowych programów profilaktyki raka szyjki macicy. Niestety ta imponująca liczba nie oznacza wprost osiągnięcia koniecznego efektu jakim jest zapewnienie populacyjnego zasięgu szczepień przeciw HPV. Do tej pory, dzięki programom samorządowym w Polsce ze szczepień skorzystało ok. 5-10% jednego rocznika dziewczynek, podczas gdy powinno to być ponad 80%.

Wg przeprowadzonych w warunkach polskich analiz ekonomicznych, szczepienia przeciw HPV to jedna z bardziej kosztowo-efektywnych technologii medycznych. Jednocześnie, znacząca erozja cen dostępnych szczepionek sprawia, że wizja populacyjnych szczepień jako elementu strategii profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce staje się absolutnie realna. Realizacja tej wizji nie jest możliwa wyłącznie w oparciu o działania samorządów, potrzebne jest zapewnienie przynajmniej częściowego finansowania publicznego na poziomie centralnym. Wstępne symulacje pokazują, że zapewnienie środków na poziomie 50-60 mln złotych rocznie wystarczy, aby zaszczepić 70% jednego rocznika dziewczynek w całej Polsce.

Co więcej, okazuje się, że nie ma przeszkód do tego, aby szczepienia HPV mogły stać się dostępne jako świadczenie gwarantowane w ramach budżetu NFZ, a niekoniecznie poprzez kalendarz szczepień, który nie wydaje się być optymalnym modelem finansowania takich szczepień jak HPV.

Jeśli chodzi o rolę samorządów, nie musi się ona kończyć wraz z zagwarantowaniem finansowania na szczepienia przeciw HPV z poziomu centralnego. Zasadne jest pytanie, czy w stosunku do niektórych populacji wskazane byłoby zintensyfikowanie strategii immunizacji. Taką populacją mogą być np. dziewczynki (i chłopcy) z rodzin objętych problemem wykluczenia społecznego, a więc tych populacji, w których niezwykle trudno jest realizować profilaktykę raka szyjki macicy w oparciu o cytologię. Być może warto rozważyć szczepienie kilku roczników jednocześnie i tym samym przyspieszyć efekt ochronny gwarantowany poprzez szczepienie. A to z kolei, może być doskonałym zadaniem dla samorządów z poziomu wojewódzkiego czy powiatowego.

Rejestry zwiń
Rejestry

Grupa Ekspercka REJESTRY powołana w ramach Koalicji RSM zajmuje się przygotowaniem propozycji koniecznych do podjęcia działań, które mogłyby skutecznie wspierać realizację całościowej strategii profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce, w szczególności w obszarze cytologii i szczepień.

Jednym z kluczowych problemów, z którym borykają się praktycznie wszyscy organizatorzy programów zdrowotnych w Polsce, jest zapewnienie możliwości skutecznego monitorowania populacji uczestniczącej w takich programach. Wynika to z braku dostępnych narzędzi, które w sposób systemowy umożliwiałyby przeprowadzenie obserwacji wybranej grupy chorych lub po prostu osób korzystających z ubezpieczenie zdrowotnego. Przykładem takiego rozwiązania z innych krajów może być np. rejestr nordycki, będący doskonałym źródłem wszelakich informacji dotyczących sytuacji epidemiologicznej i wpływu wykorzystywanych w populacji nordyckiej interwencji leczniczych czy profilaktycznych.

Jeśli chodzi o profilaktykę raka szyjki macicy, mamy do czynienia z kilkoma wyzwaniami jednocześnie. Po pierwsze, istniejący Krajowy Rejestr Nowotworów, który teoretycznie jest narzędziem stworzonym do obserwacji zmian w sytuacji epidemiologicznej w obszarze chorób nowotworowych, nie umożliwia szczegółowej analizy potrzebnej do oceny prawdziwej sytuacji adekwatnej dla raka szyjki macicy. Nie są na przykład zbierane informacje dotyczące liczby diagnozowanych w ramach programu skriningowego stanów przedrakowych. Ponadto, często stawiana jest w wątpliwość wiarygodność nawet tych podstawowych danych gromadzonych w rejestrze. Nie można zatem, przy pomocy tego narzędzia, w żaden sposób ocenić skuteczności jakichkolwiek działań profilaktycznych.

Z drugiej strony, istnieje co prawda narzędzie umożliwiające rejestrację badań cytologicznych przeprowadzanych w ramach programu przesiewowego z poziomu NFZ (SIMP), ale z naturalnych przyczyn, system ten nie zbiera danych dotyczących cytologii wykonywanych poza programem. Nie wiadomo zatem ile takich cytologii się wykonuje. Co więcej, system ten ma dość ograniczoną funkcjonalność i służy wyłącznie do zarejestrowania podstawowych informacji dotyczących pobieranych cytologii, co z kolei nie pozwala na przeprowadzanie analiz, które mogłyby być istotne z perspektywy obserwacji epidemiologicznych.

Sytuacja wygląda najgorzej w przypadku szczepień. Nie wiemy dzisiaj kto został zaszczepiony w ramach programów samorządowych, a zatem istnieje ogromne ryzyko, że wszystkie osoby zaszczepione do tej pory, po prostu 'znikną' w przyszłości i w żaden sposób nie będzie można ich systemowo zidentyfikować. Tymczasem, w przypadku szczepień HPV wydaje się wskazane, aby dane osób szczepionych były gromadzone w jednym miejscu, tak aby w przyszłości, kiedy przyjdzie czas na regularne badania cytologiczne, można było w łatwy sposób dotrzeć do takich osób. Co więcej, prowadzenie rejestru osób zaszczepionych pozwoliłoby również realizować bardzo potrzebne badania epidemiologiczne w populacji zaszczepionej.

Finanse i organizacja systemu zwiń
Finanse i organizacja systemu

Naturalnym dopełnieniem kompleksowej strategii profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce muszą być aspekty organizacyjne i finansowe związane z tworzeniem i realizacją takiej strategii. Grupa Ekspercka FINANSE I ORGANIZACJA ma za zadanie przygotować kompletną wizję dotyczącą faktycznej implementacji kompleksowej strategii profilaktyki raka szyjki macicy, biorąc pod uwagę uwarunkowania systemu opieki zdrowotnej i środków finansowych dostępnych w systemie. Przede wszystkim jednak, celem pracy tej grupy jest 'przetłumaczenie' rekomendacji przygotowanych przez pozostałe cztery grupy przy wykorzystaniu istniejących w systemie narzędzi i mechanizmów.

W obecnej sytuacji, profilaktyka raka szyjki macicy jest finansowana ze środków NFZ i MZ (cytologia i edukacja), samorządów (szczepienia) i innych źródeł (organizacje pozarządowe, fundacje, firmy) jeśli chodzi o działania edukacyjne. Dodatkowe środki przeznaczane są na diagnozę i leczenie nowotworu i pochodzą z NFZ. Łącznie, rocznie przeznacza się w Polsce ok. 100 mln złotych na profilaktykę, diagnozę i leczenie raka szyjki macicy ze środków NFZ i MZ. Środki wydatkowane przez samorządy na szczepienia są trudne do określenia, ale najprawdopodobniej sięgają kwot pomiędzy 10-15 mln złotych.

Co istotne, pula środków przeznaczonych na promocję i edukację w ramach budżetu programu skriningu cytologicznego stopniowo maleje, co może zastanawiać w sytuacji kiedy jednym z kluczowych problemów jest brak świadomości i chęci korzystania z badań przez pacjentki. Paradoksalnie, środki przeznaczane na działania edukacyjne w obszarze profilaktyki raka szyjki macicy przez organizacje pozarządowe i firmy prywatne w ostatnich latach były najprawdopodobniej znacząco wyższe niż środki przeznaczane przez MZ na ten cel.

Niewątpliwie, myśląc o kompleksowej strategii profilaktyki raka szyjki macicy, która jest zamierzeniem Koalicji RSM, konieczne jest dokładne rozważenie kwestii finansowych, które wynikać będą z ustaleń i rekomendacji czterech grup roboczych opisanych powyżej. Bardzo istotną częścią tej dyskusji powinna być kwestia dzielenia kosztów pomiędzy różne podmioty i instytucje uczestniczące w realizacji kompleksowej strategii.

Aby taki podział obciążeń finansowych mógł być możliwy, potrzebne jest też rozważenie ram organizacyjnych, które powinny być stworzone dla skutecznego zaplanowania, wdrożenia i monitorowania realizacji strategii profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce. W tej chwili takie ramy istnieją wyłącznie dla programu cytologicznego (Centralny Ośrodek Koordynacyjny), jednak nawet tutaj udział podmiotów faktycznie odpowiedzialnych za realizację tego programu jest znikomy.

Potrzebne jest zatem stworzenie zdecydowanie bardziej otwartej formuły organizacyjnej, która umożliwi strategiczną i operacyjną współpracę wszystkich najważniejszych podmiotów zaangażowanych w kompleksową profilaktykę. Niezbędne jest wypracowywanie ujednoliconych standardów, dla środowiska medycznego, instytucji realizujących edukację, czy samorządów zaangażowanych w lokalne programy.

Kalendarium      <   Czerwiec   >

PN WT ŚR CZ PT SO ND
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
  • foto

    Katarzyna Grochola

    Pisarka

    „Nikt nie może myśleć, że to co kobieta ma między nogami jest wstrętne, a Matka Polka składa się z karmiących piersi i rąk do przytulania. Kobiety nie chodzą do ginekologa, bo wstydzą się rozłożyć nogi. One muszą się nauczyć same siebie szanować!!! Muszą zrozumieć, że to co mają między nogami jest piękne i należy o to dbać.."
    więcej
  • foto

    Irena Eris

    „Popieram inicjatywę powołania do życia Koalicji na Rzecz Walki z Rakiem Szyjki Macicy. Uważam, że jest to działanie ze wszech miar godne uznania..."
    więcej
  • foto

    Beata Małecka-Libera

    Posłanka na Sejm

    „Edukacja to jest taka niekończąca się historia. Nie wystarczy, że przez rok czy przez dwa będziemy mówić i uczyć – musimy to robić stale…"
    więcej
  • foto

    Magdalena Ankiersztejn-Bartczak

    Fundacja Edukacji Społecznej

    „Edukacja na temat raka szyjki macicy powinna trafiać do wielu grup. Pierwsza z nich to młodzież. Edukowanie nowych pokoleń nt. zasad profilaktyki może w przyszłości uchronić je przed zachorowaniem na RSM..."
    więcej
  • foto

    Rudolf Borusiewicz

    Związek Powiatów Polskich

    „Skuteczna edukacja możliwa będzie tylko dzięki zaangażowaniu w nią wszystkich jednostek samorządu terytorialnego, począwszy od gminnego i powiatowego, czy nawet dzielnicowego, aż po wojewódzki..."
    więcej
  • foto

    Ida Karpińska

    Stowarzyszenie Kwiat Kobiecości

    "...każda z nas, kobiet, jest narażona na wirusa HPV, który może wywołać raka szyjki macicy. Mamy w tej chwili wspaniałą broń przeciw temu nowotworowi – czyli połączenie cytologii ze szczepieniami..."
    więcej
  • foto

    Grażyna Anna Sztark

    Wicemarszałek Senatu RP VII kadencji

    „Tylko szeroka współpraca pomoże uświadomić kobietom, że rak szyjki macicy jest zagrożeniem dla nich bez względu na wiek, ale też nie jest „wyrokiem śmierci”, co wciąż dominuje w naszej świadomości..."
    więcej
  • foto

    Elżbieta Budny

    Fundacja dla Dzieci z Chorobami Nowotworowymi „Krwinka”

    „Rak szyjki macicy jest jedynym nowotworem w pełni zdefiniowanym co do przyczyny. Powodem RSM jest wirus brodawczaka ludzkiego (HPV), przed którym można się uchronić, szczepiąc się..."
    więcej
  • foto

    Elżbieta Łukacijewska

    Poseł do Parlamentu Europejskiego

    "Szczepionka przeciw HPV w 100% finansowana jest we Włoszech, we Francji dofinansowywana jest w 75%. W wielu krajach podjęto programy, gdzie właśnie państwo finansuje immunizację..."
    więcej
  • foto

    Jolanta Fajkowska

    Dziennikarka

    "Rakowi szyjki macicy mówię NIE. (...) Ta choroba może zniknąć – pod warunkiem, że profilaktyką zajmie się nasze Państwo w sposób strukturalny – że będzie prowadzona w sensowny sposób edukacja, że będą szczepienia dla dziewczynek, rejestry zaszczepionych, chorych, a każda kobieta w Polsce będzie robiła co roku cytologię..."

    więcej
  • foto

    Katarzyna Dowbor

    Dziennikarka

    „Całym sercem  jestem z Polską Koalicją na Rzecz Walki z Rakiem Szyjki Macicy (...) Jako matce dziewczynki szczególnie zależy mi na wdrożeniu programu profilaktyki, to inwestycja w zdrowie młodego pokolenia kobiet...”
    więcej
  • foto

    Elżbieta Kozik

    Prezes Ruchu Społecznego Polskie Amazonki

     „Popieram Koalicję całym sercem, gdyż sama żyję dzięki konsekwentnemu poddawaniu się badaniom profilaktycznym”.
    więcej
  • foto

    Sylwia Gliwa

    Aktorka

    „Rak Szyjki Macicy (RSM) rozwija się wiele (najczęściej od pięciu do siedmiu) lat. Im wcześniej go wykryjemy, tym większą mamy szansę na przeżycie. Każda kobieta powinna robić cytologię dwa razy w roku - to niezbędne, aby odpowiednio wcześnie wykryć raka szyjki macicy.”
    więcej
  • foto

    Natalia Lesz

    Piosenkarka

    "Z całych sił wspieram działania Koalicji RSM, bo nie ma lepszej metody walki z rakiem, jak mądra edukacja. Im więcej osób będzie popierało działalność Koalicji, tym większa szansa na uratowanie zdrowia, a nawet życia wielu naszych matek i córek."

    więcej
  • foto

    Marina Łuczenko

    Piosenkarka

    "Z całego serca wspieram działania Koalicji RSM. Zaniedbywanie zdrowia jest czystym szaleństwem i zamachem na swoje życie. Badajmy się, by mieć czas i siłę realizować swoje marzenia."
    więcej
  • foto

    Krystyna Wechmann

    Prezes Federacji Stowarzyszeń Amazonki

    "My, Amazonki, pomożemy Koalicji RSM. Koalicja ma ekspertów, którzy są doskonałymi specjalistami w sprawach medycznych, ekonomicznych i innych, w których ja nie mogę się wypowiadać, a Amazonki z kolei mają wojsko - 25 tysięcy członkiń Amazonek. Dzięki temu mamy siłę przebicia i jesteśmy wiarygodne. Włączymy się solidarnie w walkę z rakiem szyjki macicy..."
    więcej
  • foto

    Krystyna Janda

    Aktorka

    „Jeżeli codziennie 10 kobiet w Polsce dowiaduje się, że ma raka szyjki macicy, a 5 z nich umiera zostawiając rodziny, zostawiając bliskich, to jest to informacja porażająca. Gdyby te kobiety przynajmniej raz do roku zbadały się, ta statystyka wyglądałby zupełnie inaczej. Jedyne, co mogę powiedzieć, kolejny raz zresztą, przy kolejnych tego rodzaju akcjach i apelach - drogie Panie, badajcie się, znajdźcie na to chwilę czasu..."

    więcej
  • foto

    Kasia Tusk

    "(...) Każdego dnia zwracamy uwagę na nasz wygląd, strój, wagę czy kondycję włosów. Marzy mi się, aby z taką częstotliwością Polki zwracały uwagę na swoje zdrowie. Badajmy się, regularnie i bez skrępowania."

    więcej
  • foto

    Jerzy Ziętek

    Poseł na Sejm

    "Koalicja RSM, wydając ˝Rekomendacje kompleksowych zmian w obszarze profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce˝, wspaniale wpisuje się w konieczne zmiany w Narodowym Programie Zwalczania Chorób Nowotworowych. Zarówno pierwotna, jak i wtórna profilaktyka to wspaniały granat na raka. Razem pokonamy raka. Udowodnimy, że jesteśmy mądrzy i odpowiedzialni. Policzymy się z nim!"

    więcej
  • foto

    Maria Niklińska

    Aktorka

    „Popieram Polską Koalicję na Rzecz Walki z Rakiem Szyjki Macicy, bo w ten sposób mogę dać wyraz temu, że nie zgadzam się z bezsensowną śmiercią tylu Polek. Chciałabym, żeby szczepienie przeciwko wirusowi HPV było dostępne dla wszystkich dziewcząt i kobiet. Najskuteczniejszą metodą jest edukacja. Edukujmy nie tylko Polki, ale też Polaków w jaki sposób dbać o zdrowie swoje i swoich partnerów..."

    więcej
  • foto

    Helena Hatka

    Senator VIII kadencji, Wojewoda Lubuski w latach 2007–2011

    "Puśćmy sygnał w Polskę do kobiet, że jeżeli naprawdę kochają swoje dzieci i chcą być odpowiedzialne, muszą być silne, a żeby mogły być silne, muszą być zdrowe. Bo jak chorują, to nie będą mogły opiekować się swoimi dziećmi, a to się przełoży na przyszłość naszych dzieci..."

    więcej
  • foto

    Natalia Kukulska

    Piosenkarka

    „MYŚLMY W PIERWSZEJ KOLEJNOŚCI O SWOIM ZDROWIU PO TO, ŻEBY MÓC DBAĆ DALEJ O ZDROWIE CAŁEJ RODZINY."

    więcej